Aso Nasusunog na damuhan, nagyeyelong lawa—iisa lang ang Aso

“Kaliwa sa susunod. Ay, diretso na lang pala.” Nasa passenger seat ang kaibigan kong kasama sa mga biyahe; mukhang akala niya natutulungan niya akong mag-navigate habang nakatingin sa mapa. Kahapon siya lumipad para habulin ako; mula nang magkita kami, katabi ko na siya sa kotse. Kapag hindi niya dala ang dilaw niyang kotse, hindi siya ang nakahawak sa manibela kaya mas madaldal siya. Umakyat kaming dalawa sa Kusasenri dahil ilang ulit niyang sinabing, “Dapat subukan mo talaga,” ang pagsakay sa kabayo.

Habang paakyat kami sa bundok sakay ng kotse kong nakabukas ang bubong, biglang lumitaw ang malawak na damuhan nang maputol ang hanay ng mga puno. Itinuro iyon ng kaibigan ko at sinabing, “Ayan.” “Oo, kita ko,” sagot ko habang nakatingin pa rin sa daan. Iyan talaga ang malaking kaibahan ng nagmamaneho sa nakaupo sa tabi niya: hindi ko matitigan nang husto ang tanawin. Ipinarada ko ang kotse at naglakad kami papunta sa sakayan ng kabayo. Pastulan ang Kusasenri, at pinamamahalaan doon ang pagpapastol. Mga 5 minuto ang maikling ruta; inaakay ng gabay ang kabayo sa renda, kaya puwede itong sakyan kahit baguhan. Nalaman kong puwede ito kahit unang beses pa lang sumakay, kaya medyo napanatag ako. Ang kaibigang nag-aya sa akin ay nagsabing, “Ako na lang ang manonood,” at hindi sumakay. Pagkatapos magpaalam sa gabay, sumabay siyang maglakad sa tabi ng kabayo.

Pagkaupo ko sa siyahan, mas mataas pala ang likod ng kabayo kaysa sa itsura nito mula sa ibaba. Hinawakan ulit ng gabay ang renda at sinabing, “Mabait ito, huwag kang mag-alala,” pero hindi pa rin bumibitaw ang mahigpit kong kapit sa siyahan. Mainit ang katawan ng kabayo na dama ko sa siyahan, at gumagalaw ang malalaking kalamnan sa likod nito sa bawat hakbang. Kapag kotse, alam ko kung saan at gaano kalakas dapat pumuwersa; sa ibabaw ng kabayo, hindi ko alam kung paano ito kikilos. Sa isip ko, pormal pa akong bumati: “Makikisakay po ako sa inyo.”

Nang magsimulang maglakad ang kabayo, sumasabay ang katawan ko sa galaw nito, pasulong at paatras. Noong una, iyon lang ang iniisip ko; tinitingnan ko ang siyahan at muling hinihigpitan ang hawak ko. Sumilip sa mukha ko ang kaibigang naglalakad sa tabi at natawa: “Seryosong-seryoso ka naman.” Gusto ko sanang sumagot ng, “Palagi naman akong seryoso,” pero natawa rin ako sa sarili ko at ako pa ang unang napahalakhak.

Nang matawa ako, nawala ang paninigas sa likod ko at sa wakas ay naitaas ko ang ulo ko. Lampas sa kaibigan ko, tuluy-tuloy ang malawak na damuhan. Payapang nanginginain ang mga kabayo at bakang pinapastol; sa likod nila ay ang lawa at ang Naka-dake na nagbubuga ng puting usok. Noong nagpunta ako rito sa taglamig, puro hamog-yelo sa paanan ko ang tinitigan ko habang nakayuko, kaya ngayon lang ako unang tumingin hanggang sa dulo ng damuhan sa Kusasenri. Mula sa taas ng kabayo, parang mas malayo ang abot ng tanaw ko kaysa kapag nasa upuan ako ng drayber.

Sa bagal ng lakad ng kabayo, paunti-unti lang ang pagbabago ng tanawin: lawa, kawan ng baka, direksiyon ng usok. Kahit nakahawak pa rin ako sa siyahan, masaya palang may mapansin, tapos may susunod na hahanapin. Hindi ko namalayang lumuwag na rin ang kapit ko. Sinabi ng kaibigan ko, “Mas masaya na ang mukha mo ngayon kaysa kanina,” at hindi ko naman maikakaila iyon.

Pagbaba ko sa kabayo, parang mas mababa sa dati ang lupa at muntik pa akong matisod. Pagkatapos, naglakad kaming dalawa papunta sa lawa sa gilid ng damuhan. Sabi raw, nabuo ang lawa nang maipon doon ang tubig-ulan. Yumuko ako nang nakapatong ang mga kamay sa tuhod; nakaaaninag sa tubig ang mga ulap sa tag-araw at ang bughaw na langit. Kanina, tanaw ko lang iyon mula sa malayo habang nasa likod ng kabayo, pero ngayon naglakad ako papunta roon para makita nang malapitan. Katabi ko, sinasabi pa rin ng kaibigan ko na sana raw kinunan niya ng litrato ang seryosong mukha ko kanina.

Napagpasyahan ko nang kakain ako ng akaushi ng Aso sa tanghalian. Sa Sakanashi Main Store ng Yoka Yoka-tei kami pumunta; naghahain sila ng akaushi na pinalaki sa sarili nilang rantso. Pagbalik namin sa paradahan, inilabas na naman ng kaibigan ko ang mapa at masiglang nagsabing, “Ako na ang bahala sa direksiyon.” Mula sa mahigpit na pagkakahawak sa siyahan, nahawakan ko na naman ang manibela at nagmaneho pababa ng bundok. Nang ihain ang akaushi, bahagyang naalala ko ang mga bakang payapang nanginginain sa damuhan kanina, kaya mas taimtim kaysa dati ang pasasalamat ko bago kumain. Lalong lumalabas ang lasa habang nginunguya, at sa bawat subo ay unti-unting lumuluwag ang katawan kong naninigas sa pagsakay.